RYS HISTORYCZNY SZKOŁY

Technikum Elektryczne i Zasadnicza Szkoła Zarodowa w swej historii przechodziły liczne zmiany strukturalne i organizacyjne. Za datę założenia szkoły przyjmujemy 6 czerwca 1926 roku. Z inicjatywą powołania szkoły przemysłowej na terenie Skarżyska wystąpiło Towarzystwo Przyjaciół Szkoły Średniej. W odpowiedzi na podanie tego Towarzystwa z dnia 12.09.1927r. otrzymane za pośrednictwem Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego, tj. stycznia 1928 roku. Ministerstwo Wyznań i Oświecenia Publicznego wyraziło zgodę na powołanie "Szkoły Rzemieślniczo-Przemysłowej Towarzystwa Szkoły Średniej w Skarżysku - Kamiennej". 30 maja 1928 roku przesłano warunki na jakich szkoła miała być prowadzona, a mianowicie podlegać miała Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego - kierowana i utrzymywana przez Towarzystwo Przyjaciół Szkoły Średniej.
6 czerwca 1928 roku Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego udzieliło koncesji na otwarcie i prowadzenie szkoły. Po uzyskaniu zgody i koncesji 5 lipca 1928 roku w lokalu Magistratu, odbyło się posiedzenie międzyzwiązkowe w sprawie szkoły rzemieślnicze - przemysłowej. Uczestniczyli w nim m.in. dyr. Andrzej Bałtuszejlis i Jan Bargiel z ramienia Towarzystwa oraz burmistrz miasta Konstanty Badowski. Określono, że dotacje uzyska się z Funduszu Towarzystwa, a na tymczasową siedzibę wyznaczono niski parter szkoły średniej (obecnie Liceum Ogólnokształcące im. A. Mickiewicza przy ulicy Konarskiego). 
Miały tam się mieścić zarówno sale lekcyjne jak i warsztaty. Pierwsze kierunki szkolenia obejmowały działy: stolarski, stolarstwa budowlanego i meblowego. Produkty tych działów przeznaczane były na potrzeby miejscowej ludności. Pierwszym dyrektorem szkoły był Andrzej Bałtuszajtis (ówczesny dyrektor szkoły powszechnej), później jego żona a od roku 1932 Wanda Buraczewska. Przez długi okres, aż do wojny 1939 roku funkcję tę pełnił Stanisław Tobolczyk.
Początkowo szkoła była nieliczna. Na podstawie protokółu z wizytacji Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego przeprowadzonej 17 i 18 lutego 1932 roku wiadomo, że w roku szkolnym 1931/32 szkoła liczyła 24 uczniów / w trzech klasach/. W roku 1932/33 było tu 40 uczniów. Nauka odbywała się od godziny 16 do 18 - 19.
Od 1933 roku czyniono starania o budowę własnej szkoły. Na podstawie umowy dotacyjnej z 30.03.1935r. budowę miano rozpocząć 15.04.1935 r. a ukończyć 31.01.1936r. Dotację na budowę w wysokości 20.000 udzielił Fundusz Pracy w Warszawie i Towarzystwo Przyjaciół Szkoły Średniej w Skarżysku.

Od 1936 roku szkoła mieściła się już we własnym budynku. Znalazły się tu pomieszczenie zarówno na sale lekcyjne, jak i warsztaty. Dalszy rozwój szkoły został przerwany z chwilą wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. Budynek został zajęty przez okupanta, na skutek czego szkoła była nieczynna.
Zniszczony budynek szkolny i wszystkie jego urządzenia potrzebne do nauki i szkolenia zawodowego zostały wkrótce po wyzwoleniu doprowadzone do stanu używalności, co umożliwiło Towarzystwu kontynuowanie działalności oświatowej. Nowy prezes Towarzystwa Józef Janikowski (pracownik kolejowy) już w lutym 1945 roku, zaopatrzony w dokumenty o sianie zniszczenia budynku i kosztorysy remontów, udał się do ówczesnego premiera Edwarda Osóbki - Morawskiego z petycją Towarzystwa o poparcie sprawy i dotacje pieniężne. 
Otrzymana kwota pieniężna, w wysokości 15 tyś. zł. posunęła prace naprzód tak dalece, że 01 września 1945_roku otworzono szkołę o kierunkach: drogowym i budowlano-stolarskim. 
Utworzono 5 oddziałów, w tym 3 elektryczne, 1 budowlano-stolarski, 1 drogowy o łącznej liczbie 150 uczniów. \V skład Rady Pedagogicznej weszło 12 osób, w tym 7 nauczycieli teorii i 5 nauczycieli Z2v.cdu. Reaktywowana przez Towarzystwo Przyjaciół Szkoły Średniej szkoła początkowo otrzymała nazwę " Prywatna Szkoła Techniczna ". Dyrektorem był inż. Czesław Ratajski.
W roku szkolnym_1946/47_szkoła została przemianowana na "Gimnazjum Przemysłowo-Energetyczne". Zmiana ta nastąpiła w wyniku starań Zakładów Energetycznych woj. kieleckiego /ZEORK/ z siedzibą w Skarżysku, która chciany zapewnić sobie i krajowi fachowców dla potrzeb energetyki. Szkoła została podporządkowana Ministerstwu Energetyki, a od strony dydaktycznej podlegała Kuratorium.
Organizatorem szkoły i jej dyrektorem był inż. Władysław Borysiuk. W roku szkolnym 1946/47 szkoła liczyła dziesięć oddziałów. Uległ likwidacji Dział drogowy i stolarski. W I947r. przystąpiono do poszerzenia szkoły przez dobudowanie dwupiętrowego skrzydła. W 1948 roku Gimnazjum Przemysłowo - Energetyczne opuścili pierwsi absolwenci.
Na przełomie 1948/49 szkoła posiadała dwa wydziały: elektryczny i budowlany, a ogólna liczba uczniów wynosiła 318. Naukę zawodu zdobywali uczniowie w Zakładach Metalowych i w ZEORK - u.
Rok szkolny 1949/50 przyniósł nowe zmiany. Warsztaty szkolne mieściły się w dwóch salach dobudowanego budynku. Podjęto jednak decyzje w sprawie budowy oddzielnego pomieszczenia na warsztaty szkolne /oddane zostały do użytku w 1952r./. W tym roku szkoła otrzymała internat, który mieścił się przy ulicy Pierackiego 17 /dziś Dom Dziecka przy ulicy Moniuszki/, ale już w następnym roku zlikwidowano internat, 3 zamiejscowych uczniów umieszczono w trzech salach szkolnych na II piętrze.
Po raz pierwszy szkoła stała się koedukacyjną, dziewczęta weszły w skład dwóch pierwszych klas energetycznych.
W roku 1949/50 w związku z odwołaniem inż. W. Borysiuka na stanowisko wizytatora Dyrekcji Okręgowej Szkolnictwa Zawodowego. Stanowisko dyrektora objął Tadeusz Gromski. Kierownikiem warsztatów był wówczas Witalis Jadowski. Szkoła w tym roku posiadała 4 oddziały energetyczne i 3 budowlano - drogowe.
Gdy w roku szkolnym 1950/51, nastąpiła organizacja dotychczasowych gimnazjów zawodowych, a powstały technika i zasadnicze szkoły zawodowe, dotychczasowe Gimnazjum-Energetyczne zostało przekształcone w " Zasadniczą Szkołę Energetyczną Centralnego Urzędu Szkolenia Zawodowego ". Dyrektorem został wówczas Vitalis Jadowski, a kierownikiem warsztatów Jan Ratajski. Szkoła przygotowywała kwalifikowanych robotników o kilku specjalnościach resortu energetycznego. W tym roku szkolnym było 6 oddziałów, uczniów"240, w tym 210 chłopców i 30 dziewcząt. Grono pedagogiczne liczyło 21 osób w tym 14 nauczycieli teorii i 7 nauczycieli zawodu.
W roku szkolnym 1951/52 wrócił na stanowisko dyrektora inż. W. Borysiuk. W latach 1952/53 kierownikiem warsztatów został Tadeusz Bogusławski. Zorganizowana szkoła aa trudności organizacyjne i w naborze młodzieży co spowodowało, że 01.09.1952r. nastąpiło połączenie z "Zasadniczą Szkołą Metalowo - Odlewniczą CUSZ-u" istniejącą w tym czasie oddzielnie. Wtedy to uzyskała nazwę: Zasadnicza Szkoła Zawodowa.
Program nauki był dwuletni o kierunkach: energetyczny, drzewny i metalowy. Dział metalowy kształci tokarzy, frezerów i ślusarzy. Pomieszczenia warsztatowe znajdują się w oddzielnym budynku. 14 czerwca 1952r. nastąpiło przekazanie warsztatów Z.S.Z. Metalowej. W roku szkolnym 1952/53 szkoła posiadała:
4 oddziały energetyczne
7 oddziałów metalowych
1 oddział stolarski
razem 12 oddziałów - 446 uczniów w tym 213 dziewcząt. Po śmierci Dyr. W.Borysiuka w 1953 roku dyrektorem szkoły został Ob. Andrzej Samsik. Szkoła rozwijała się nadal w szybkim tempie i w roku szkolnym 1953/54 posiadała: 6 oddziałów energetycznych, 7 oddziałów metalowych, 1 oddział stolarski, 1 oddział komunikacyjny. Razem 15 oddziałów - 480 uczniów /140 dziewcząt/. A_w_roku_1954/55^
6 oddziałów energetycznych
7 oddziałów metalowych
3 oddziały komunikacyjne.
Razem 16 oddziałów t40 uczniów w tym 50 dziewcząt. Na miejsce zlikwidowanego działu stolarskiego utworzono dział komunikacyjny o specjalnościach: pomocnik maszynisty i ślusarz parowozowy. Kierownikiem warsztatów jest Zygmunt Patyna. VJ roku 1955 został odwołany ze stanowiska dyrektora  A. Jamsik, miejsce jego zajął inż. Tadeusz Jarosiński.
W związku ze zmniejszeniem liczby uczniów stan szkoły w roku 1955/56 wynosił:
3 oddziały energetyczne
7 oddziałów metalowych
4 oddziały komunikacyjne.
Razem 14 oddziałów - 340 uczniów.
A w roku 1956/57:
2 oddziały energetyczne
8 oddziałów metalowych
5 oddziałów komunikacyjnych
Razem 15 oddziałów - 384 uczniów o specjalnościach: tokarz, frezer, ślusarz parowozowy, pomocnik maszynisty, monter sieci i podstacji.
IV roku szkolnym 1957/58 wyodrębniono jeszcze dwie specjalności: elektroenergetyk i elektromonter. Liczba uczniów wynosiła 303 w 13 oddziałach, a mianowicie:
3 oddziały energetyczne
7 oddziałów metalowych
3 oddziały komunikacyjne. W roku 1958 liczba kadry nauczycielskiej dochodzi do 30 osób<
W roku szkolnym 1958/59 powstał Wydział Zasadniczej Szkoły Zawodowej dla Młodzieży Pracującej w różnych specjalnościach. Młodzież ta jest na umowach w różnych zakładach pracy, w których pobiera praktyczną naukę zawodu w szkole zaś uczy się teorii. Ogółem Wydział prowadzi 21 zawodów m.in. murarz, zbrojarz, elektromonter taboru kolejowego, obuwnik przemysłowy, monter instalacji wodnokanalizacyjnych mechanik - kierowca/. Dowodem dynamicznego rozwodu szkoły jest powołanie w 1960r. 5-letniego Technikum Energetycznego dla Pracujących
o specjalności: technik energetyk. Liczba jego słuchaczy wynosiła w latach:
1960/61 - 1 oddział - 41 słuchaczy
1961/62 - 2 oddziały - 85 słuchaczy
1962/63 - 3 oddziały -130 słuchaczy
1963/64 - 4 oddziały -168 słuchaczy
1964/65 - 3 oddziały -108 słuchaczy
W ostatnim roku nastąpiła reorganizacja Technikum dla Pracujących z 5-lctniego na 3-letnie po Zasadniczej Szkole Zawodowej kontynuowało w/w naukę 5-letnim Techn. i absolw. 3-letnie, które obejmowało w latach:
1964/65 - 40 słuchaczy
1965/66 - 70 słuchaczy
1966/67 -109 słuchaczy
a 5-letnie:
1965/66 - 73 słuchaczy 1966/67 - 28 słuchaczy
Pierwsi absolwenci 5-lctniego Technikum otrzymali dyplomy technika - energetyka w roku 1964, ostatni 1967r. W roku szkolnym 1962/63 przybywa Zasadniczej Szkole Zawodowej nowy kierunek specjalizacji - radiowo-telewizyjny.

Na jego utworzenie opływał szybki wzrost abonentów radia
telewizji, dla których konserwacji i napraw są potrzebne wykwalifikowane siły. Ten kierunek szkolenia jest kontynuowany do chwili obecnej.
V. roku szkolnym 1963/64 w szkole zawodowej dla pracują cych objęto nauką młodzież zdobywającą specjalności: murarz /PBM/, mechanik samochodowy /MFK/, a w roku szkolnym 1964/65 wodno-kanalizacyjny /MPGK/ - liczba młodzieży szkolnej wyniosła 608 uczniów.
Ponadto szkolono w latach 1965 - 67 specjalności dodatkowe jak: monter taboru kolejowego /PKP/, malarz budowlany /PBM/ i obuwnik /Fabryka Obuwia/. W tym okresie liczba młodzieży pracującej i zdobywającej kwalifikacje szkoły zawodowej wynosiła 852 uczniów.
W roku szkolnym 1968/69 506 uczniów, a w roku szkolnym 1969/70 - 632 uczniów.
W roku 1964/65 szkoła posiadała 20 klas dziennych, 10 klas dla młodzieży pracującej i 4 klasy Technikum dla Pracujących o łącznej liczbie młodzieży 1.278.
", roku 1965 rozpoczęto dobudowę nowego skrzydła szkoły celem uzyskania większej ilości sal wykładowych i sali gimnastycznej. Nastąpiła zniana na stanowiskach kierowniczych. Kierownikiem warsztatów zostaje Kazimierz Mistur z-cą kierownika Jan Sadło.
tym też roku powstaje Technikum Telekomunikacyjne o kierunkach radiotechnika i telewizja. Liczy ono:
w 1965/66 - 1 oddział - 44 uczniów
w 1966/67 - 2 oddziały - 94 uczniów
w 1967/68 - l oddziały -126 uczniów
W roku szkolnym 1968/69 wprowadzono drugą specjalność elektromechanika ogólna. W roku 1969/70 technikum posiadało 7 oddziałów z liczbą 266 uczniów.
Od 1970/71 utworzono klasę Technikum po Zasadniczej Szkole Zawodowej.
W 1967 roku zmarł dyrektor inż. Tadeusz Jarosiński. Przez kilka miesięcy kierował szkołą zastępca dyr. Gustaw Szybalski. W lutym 1968 r. stanowisko dyrektora szkoły objął mgr Adam Rocański. Pod jego kierunkiem trwały prace przy wykończeniu budowy skrzydła szkoły, zaopatrzenia nowych pomieszczeń w sprzęt i pomoce naukowe. W dobudowanym skrzydle szkoły przybyło 12 sal-pracowni, świetlica a obok kuchnia szkolna z zapleczem wyposażonym w nowoczesne urządzenia, sala gimnastyczna. Przeprowadzono również przebudowy i adaptacja dawnego budynku, dziwki czemu szkoła uległa wielkim przeobrażeniom.
W kwietniu 1970 roku szkoła obchodziła 25-lecie istnienia szkół zawodowych. Były to wielkie dni szkoły, otrzymuje sztandar i imię. Od tej chwili zespół szkół występuje pod nazwą:
" TECHNIKUM ELEKTRYCZNE I ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA OBROŃCÓW WRZEŚNIA 1939 ROKU "
Mieści ona cztery szkoły:
Zasadniczą Szkołę Zawodową
Technikum Elektryczne
Zasadniczą Szkołę Zawodową - Wydział dla Pracujących
Młodocianych Wydział dla Pracujących Technikum Elektrycznego
Przez dwa dni szkoła jest otwarta dla zwiedzających. Dorobek szkoły, jej pracownie i urządzenia oglądają przedstawiciele Ministerstwa Oświaty, Kuratorium, władz partyjnych oraz społeczeństwo miasta*.
Szkoła zdobyła powszechne uznanie. ,Jej dorobek jest ogromny. W roku 1945 szkoła mieściła 5 klas o 150 uczniach, 12 osobowym składzie Rady Pedagogicznej, 4 salach lekcyjnych dwóch salach warsztatowych.
Dziś szkoła liczy 44 oddziały - 1620 uczniów, 23 sale lekcyjne i 11 gabinetów, oddzielny budynek warsztatowy, 102 wykładowców, w tym 32 nauczycieli zawodu i 42 nauczycieli - specjalistów dochodzących. Kształci młodzież w 29 zawodach i specjalnościach. 
Wartość produkcji towarowej
1952 - 250 tyś. złotych 1970 - 3,5 Pln złotych, a majatek przekracza 10 min złotych.
i redukuje się wiertarki stołowe Y/S-15, wentylatory WC-300, imadła maszynowe POJ-160, ściągacze do łożysk i kół pasowych, rozdzielnie niskich napięć, skrzynie przyłączowe. Naukę pobiera około 900 uczniów.
boiska szkolne i sale gimnastyczne
W latach pięćdziesiątych szkoła nie posiadała własnego sprzętu, przyborów boiska szkolnego i sali gimnastycznej. Adaptowano więc pomieszczenia dawnych hali warsztatowych na zastępczą salę gimnastyczną i magazyn sprzętu. Boiska urządzono na starym stadionie KKS " RUCH " odległym o 500 metrów.
roku 1968 szkoła wzbogaciła się o nową salę gimnastyczną z odpowiednim zapleczem /szatnia/, natryski, magazyn na sprzęt. Sala jest w pełni wyposażona w urządzenia do prowadzenia ćwiczeń przewidzianych programem.
W roku 1971 oddano do użytku duże boisko szkolne o asfaltowej powierzchni, w budowie znajduje się małe boisko. Mieszczą się one obok budynku szkolnego.
Rozwój pracowni przedmiotowych /wystawy/ awizacja sal przedmiotowych, a przede wszystkim pracowni specjalistycznych, była i jest w naszej szkole jednym z podstawowych problemów. Rozwój pracowni przedmiotowych rozpoczął się w roku 1954.
Pierwszą urządzoną pracownią przedmiotową był3 sala podstaw elektrotechniki, a następnie pomiarów- elektrycznych. Obecnie pracowni jest 13 z tego 4 dla przedmiotów ogólno-kształcących pozostałe dla zawodowych.
W roku 1959/60 KOS wytypowało szkoły na doświadczalno-bazową. Z 2 sal elektrotechniki i pomiarów korzystało nie tylko 252 uczniów naszej szkoły, ale i klasy 11 Liceum Ogólnokształcącego im.A.Mickiewicza.
W roku 1960 w kwietniu otwarte wystawę pod hasłem " Dorobek Szkół Zawodowych "
W roku szkolnym 1962/63 zorganizowano wystawę prac uczniowskich.
W 1965 roku z okazji XX-lecia PRL zorganizowano wystawę twórczości dzieci i młodzieży z zakresu prac pozalekcyjnych.
W kolejnych latach 1968/69,70 i 71 na zlecenie KOS zorganowano wystawę pomocy naukowych dla działów: elektrycznego, radiowego i telewizyjnego.
Wystawa w 1969r. otrzymała II lokatę w skali państwowej po Katowicach. Wykonana przez dział elektryczny makieta stacji transformatorowe - rozdzielczej znajdowała się na Centralnej Wystawie Pomocy Naukowych z okazji 25-lecia Szkolnictwa Zawodowego w Warszawie.
W kwietniu 1970r. wszystkie pracownie przedmiotowe prezentowały swój dorobek w ramach wystawy XXV - lecia Szkół Elektrycznych.
W kwietniu 1971r. odbyły się pokazy pomocy naukowych z jyzyka rosyjskiego na poziomie IV klas technikalnych oraz gospodarki przedsiębiorstw.
Organizowanie wystaw i pokazów na terenie naszej szkoły świadczy o wysokiej ocenie pracowni przedmiotowych przez Kuratorium Okręgu Szkolnego i Okręgowy Ośrodek Metodyczny.
Pracownie przedmiotowe są zaopatrzone w pomoce naukowe w granicach 60 - 90 %.
Ich wartość przekracza 1 milion 650 tysięcy złotych.